10-godzinne szkolenie dla opiekunów w żłobku - kto musi, kto płaci i jak to udokumentować

Od 1 stycznia 2026 r. każdy żłobek i klub dziecięcy musi mieć system szkoleń personelu realizowany w wymiarze minimum 10 godzin zegarowych rocznie. Przepis jest krótki, ale rodzi cztery pytania, które wracają w każdej placówce: kto dokładnie musi się przeszkolić, czy godziny są zegarowe czy dydaktyczne, kto za to płaci i co pokazać kontroli. Poniżej odpowiedzi wprost z rozporządzenia.
Najważniejsze w skrócie
- Podstawa: załącznik nr 1 do rozporządzenia MRPiPS z 13 grudnia 2024 r. w sprawie standardów opieki (Dz.U. 2024 poz. 1882), standardy niezbędne w zakresie organizacji pracy personelu. Obowiązuje od 1 stycznia 2026 r.
- 10 godzin ZEGAROWYCH, nie dydaktycznych. To 600 minut, a nie 450.
- Obowiązek jest nałożony na instytucję opieki, nie na pojedynczą opiekunkę - to placówka ma mieć opracowany system i go zrealizować.
- Szkolenia mogą być wewnętrzne lub zewnętrzne - rozporządzenie nie narzuca formy, więc kurs online też się liczy.
- Od 1 stycznia 2027 r. dochodzą dwie rzeczy: podmiot prowadzący ma zapewniać szkolenia nieodpłatnie, a opiekun zyskuje prawo do 16 godzin albo 2 dni płatnego czasu wolnego rocznie na podnoszenie kwalifikacji.
Dokładnie jak brzmi przepis
W załączniku nr 1 do rozporządzenia, wśród standardów niezbędnych dotyczących organizacji pracy personelu, stoi zdanie:
„W instytucji opieki jest opracowany system organizacji i realizacji szkoleń wewnętrznych lub zewnętrznych realizowany w wymiarze min. 10 godzin zegarowych rocznie, obejmujący: 1) zasady doboru tematyki szkoleniowej; 2) zasady uczestnictwa personelu w szkoleniach”.
Trzy rzeczy wynikają z tego wprost. Po pierwsze, to standard niezbędny - nie dobra praktyka, którą można pominąć. Po drugie, sam udział w szkoleniach nie wystarczy: ma istnieć opracowany system z zasadami doboru tematów i zasadami uczestnictwa. Po trzecie, godziny są zegarowe.
Godziny zegarowe, nie dydaktyczne - różnica kosztuje 2,5 godziny
To najczęstsza pomyłka przy planowaniu. Godzina dydaktyczna ma 45 minut, zegarowa - 60. Dziesięć godzin dydaktycznych to 450 minut, czyli o 150 minut za mało wobec wymaganych 600.
Dlatego kupując szkolenie, sprawdź, w jakich godzinach podano jego wymiar. Jeśli organizator pisze „10 godzin" bez doprecyzowania, pytaj - przy kontroli różnica między 450 a 600 minutami jest różnicą między spełnionym a niespełnionym standardem.
Kto musi się przeszkolić
Przepis mówi o instytucji opieki i o personelu, a nie o konkretnym stanowisku. W rozumieniu rozporządzenia personel to osoby zatrudnione odpowiednio w żłobku, klubie dziecięcym albo przez podmiot zatrudniający dziennego opiekuna. W praktyce dotyczy to więc opiekunów, ale też pozostałych osób pracujących z dziećmi w placówce.
Obowiązek spoczywa na podmiocie prowadzącym - to on odpowiada za opracowanie systemu i jego realizację. Opiekunka nie ma ustawowego obowiązku „zrobienia sobie kursu" na własną rękę, ale to ona nie będzie miała czym się wylegitymować, jeśli placówka obowiązku nie dopilnuje.
Kto za to płaci
Dziś rozporządzenie nie rozstrzyga tego wprost, ale skoro obowiązek nałożono na instytucję, to instytucja organizuje i finansuje szkolenia. Standardy idą zresztą dalej: wśród wymagań jest umożliwienie personelowi wykonywania w ramach czasu pracy takich czynności jak udział w szkoleniach wewnętrznych lub zewnętrznych, udział w spotkaniach zespołu czy samoocena pracy. Szkolenie po godzinach, we własnym czasie i za własne pieniądze, nie jest tym, co opisuje standard.
Od 1 stycznia 2027 r. nie będzie już miejsca na wątpliwość. Nowy art. 16 ust. 6 i 7 ustawy o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 zobowiązuje opiekuna do systematycznej aktualizacji wiedzy i jednocześnie stanowi, że szkolenia te nieodpłatnie zapewnia podmiot prowadzący żłobek lub klub dziecięcy.
Do tego dochodzi zupełnie nowe uprawnienie, o którym mówi się jeszcze niewiele. Art. 18ac: opiekunowi przysługuje prawo do płatnego czasu wolnego od obowiązków obejmujących bezpośrednią opiekę nad dziećmi, w związku z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych, w wymiarze 16 godzin rocznie lub 2 dni rocznie. Dyrektor może nawet zamknąć żłobek w dniu, w którym udziela opiekunom takiego czasu wolnego, informując o tym rodziców. Analogiczne prawo dostaje dzienny opiekun (art. 40c).
Czy szkolenie online się liczy
Tak. Rozporządzenie mówi o szkoleniach „wewnętrznych lub zewnętrznych" i nie wskazuje ani formy, ani organizatora, ani wymogu zajęć stacjonarnych. Liczy się tematyka dobrana według przyjętych w placówce zasad, wymiar godzin i udokumentowanie udziału.
To różnica wobec kursu kwalifikacyjnego: tam formę i program przesądza zgoda ministerstwa. Przy rocznych 10 godzinach masz wolną rękę, a kurs online jest po prostu najtańszy i nie wyłącza nikogo z pracy na cały dzień.
Co pokazać przy kontroli
Standard wymaga opracowanego systemu, więc samo pudełko z zaświadczeniami to za mało. W praktyce warto mieć trzy rzeczy:
- Dokument opisujący system szkoleń - zasady doboru tematyki (skąd wiadomo, czego zespół potrzebuje) i zasady uczestnictwa (kto, kiedy, w jakim wymiarze).
- Plan szkoleń na dany rok wraz z informacją, które z nich są wewnętrzne, a które zewnętrzne.
- Zaświadczenia o ukończeniu dla każdej osoby, z nazwą szkolenia, datą i liczbą godzin - najlepiej z wyraźnym zapisem, że są to godziny zegarowe.
Jeśli przygotowujesz placówkę do kontroli szerzej niż tylko w zakresie szkoleń, zajrzyj do wpisu Standardy opieki w żłobku - lista kontrolna dla dyrektora.
Dwa gotowe pakiety na roczny obowiązek
Przygotowaliśmy dwa pakiety po 10 godzin, żeby można było realizować obowiązek przez dwa lata z rzędu bez powtarzania tych samych tematów. Każdy kosztuje 149 zł i każdy kończy się zaświadczeniami do dokumentacji.
| Pakiet A: opieka, wychowanie i rozwój | Pakiet B: rozwój, komunikacja i ochrona | |
|---|---|---|
| Tematy | style wychowania, metody terapeutyczne, praca z dzieckiem z niepełnosprawnością i integracja sensoryczna, radzenie sobie ze stresem, komunikacja z rodzicami, dojrzewanie układu nerwowego, autyzm i zespół Aspergera | opieka pielęgnacyjna i zdrowotna, dojrzewanie układu nerwowego, patologie mózgu, mózgowe porażenie dziecięce, rozwój bio-psycho-społeczny, porozumienie bez przemocy, ochrona praw dziecka, praca z grupami zróżnicowanymi językowo i kulturowo |
| Liczba kursów | 7 | 8 |
| Osobno kosztują | 323 zł | 392 zł |
| W pakiecie | 149 zł | 149 zł |
| Oszczędzasz | 174 zł | 243 zł |
Podpowiedź praktyczna: obowiązek wraca co roku. Jeden rok Pakiet A, następny Pakiet B - i masz dwa lata z głowy, bez szukania tematów od nowa.
Zobacz Pakiet A · Zobacz Pakiet B · wszystkie kursy doskonalące dla opiekunów
Szkolisz cały zespół? Wystawiamy fakturę na placówkę i przygotowujemy ofertę na większą liczbę osób - oferta dla placówek.
Pytania, które wracają najczęściej
Czy 10 godzin dotyczy każdej osoby osobno, czy całej placówki łącznie? Rozporządzenie opisuje system realizowany w instytucji opieki w wymiarze min. 10 godzin zegarowych rocznie i jednocześnie wymaga zasad uczestnictwa personelu. Bezpieczna praktyka to 10 godzin na każdą osobę z personelu w roku - przy takim rozumieniu nie da się zarzucić placówce niespełnienia standardu.
Czy szkolenie wewnętrzne prowadzone przez dyrektora się liczy? Tak, przepis wprost dopuszcza szkolenia wewnętrzne. Trzeba je jednak udokumentować tak samo jak zewnętrzne: temat, data, wymiar, lista uczestników.
Czy kurs kwalifikacyjny zalicza roczne 10 godzin? To dwie różne rzeczy. Kurs kwalifikacyjny nadaje uprawnienia do pracy, roczne szkolenia je aktualizują. Osoba, która w danym roku skończyła kurs kwalifikacyjny, i tak powinna być objęta systemem szkoleń placówki.
Czy coś zmienia się w 2027 roku poza finansowaniem? Tak, i to sporo - zmienia się cały art. 16, czyli droga do zawodu opiekuna. Opisaliśmy to w osobnym wpisie: Art. 16 od 1 stycznia 2027 - dwie drogi do pracy opiekuna w żłobku. Osobną sprawą jest 30-godzinne szkolenie ze standardów opieki, które zdejmuje z już zatrudnionych datę 31 grudnia 2028 r. - to nie to samo co roczne 10 godzin.
Podstawa prawna
- rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 13 grudnia 2024 r. w sprawie standardów opieki sprawowanej nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. 2024 poz. 1882), załącznik nr 1 - standardy niezbędne w zakresie organizacji pracy personelu; rozporządzenie weszło w życie 1 stycznia 2026 r.,
- art. 16 ust. 6 i 7 oraz art. 18ac i art. 40c ustawy z 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 w brzmieniu nadanym ustawą z 31 lipca 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 1123) - obowiązują od 1 stycznia 2027 r.
Stan prawny na 17 listopada 2026 r. Cytat i liczby pochodzą z tekstów aktów pobranych z Dziennika Ustaw, nie z omówień. Ten wpis zastąpił krótszy tekst z lipca 2026 r. pod adresem z polskimi znakami - stary adres przekierowuje tutaj, żeby nie rozdzielać tej samej odpowiedzi na dwie strony.



